کتاب جدید من که سالها از نگارش آن میگذرد همین روزهای تابستان ۱۴۰۵ توسط «نشر قطره» منتشر شد. این اثر را بیش از ده سال قبل و در پس تحولات سیاسی و اجتماعی جامعه نوشتم. تا وقتی که «داشتن و نداشتن» چاپ شد نمایشنامه را بارها و بارها دوبارهنویسی کردم. این دوباره نوشتن ساختمان و داستان کار را تغییر نداد اما در رابطه و تاثیر شخصیتها و دیالوگهای نمایشنامه تغییرات زیادی اعمال شد و نمایشنامه را دگرگون کرد.
هر اثری ثمره زمان خود است. درک و دریافت کلام و مضمون در یک دوره زمانی با یک دهه بعد بدون شک تفاوت دارد. این تعبیر که اثر هنری محدود به زمان نیست امری واضح و مبرهن است اما دوست داشتم این نمایشنامه در زمان خودش اجرا و یا منتشر میشد. چند کار من چون «دیوار» و «دربیداری» همین سرنوشت را داشتند. (دیرتر از زمان خود اجرا و یا منتشر شدند.)
نمایشنامه «داشتن و نداشتن» سالها دیرتر از زمان خود منتشر شد و حالا برای من کار تازهای است. از نشر این اثر خوشحال هستم چون حس میکنم مسئولیت من در برابر آن تمام شده و نمایشنامه راه خود را طی کرده است. مضمون «داشتن و نداشتن» درباره رابطه یک خانواده و سیاست است که در جدل سیاسی زندگی آنها دستخوش تغییر میشود.
مادر: این جور زندگی مثل زندونه!… اختیار هیچی با آدم نیست. هر جا بریم یکی باید دنبالمون باشه. هرجایی نمیشه رفت. با هرکی نمیشه حرف زد. من مثل یه زندانی شدم که اختیار هیچی رو ندارم!… حاجی اون قدر دیر میاد خونه که انگار هیچ وقت تو این خونه نبوده و نیست. اومدن و رفتنش رنگ شب گرفته!… شب میاد و شب میره.
تنش خانواده و رابطه آنها بازتاب وضعیت قشری از جامعه است که دچار بحران شدهاند. در این بحران موقعیت اشخاص در شرایط فردی و اجتماعی و سیاسی شکل گرفته و شخصیت مادر محور ماجراهای اثر شده است.نمایشنامه «داشتن و نداشتن» اثری اجتماعی دربارهی خانوادهای است که اشخاص آن با یکدیگر فاصله دارند. در شرایطی که گویی پدر هیچ وقت در زندگی آنها وجود نداشته است، مادر تلاش میکند خانواده را حفظ کند.
مادر: زندگی ما رو نگاه کن. ما هیچ وقت همدیگه رو نمیبینیم. همهی حرفامون شده کار و سیاست!… انگار کسی وقت برای زندگی نداره. داشتن و نداشتن برای ما یعنی هیچی!
کتاب «داشتن و نداشتن» که عنوان آن را وامدار رمان معروف «ارنست همینگوی» هستم توسط «نشر قطره» چاپ شده و در دسترس است.
لینک خرید کتاب: نشر قطره
نهم شهریور ۱۴۰۵
